วิธีทำความสะอาดแปรงสระผมให้ถูกวิธี ป้องกันแบคทีเรียสะสมและกลิ่นอับ

แปรงสระผมหัวซิลิโคนเพิ่งใช้ได้ไม่กี่สัปดาห์ แต่ดมแล้วมีกลิ่นอับเหมือนผ้าเช็ดตัวตากไม่แห้ง

สระผมทุกวันด้วยแชมพู ผมเองก็สะอาดหอมฟุ้งตามปกติ แต่พอหยิบแปรงสระผมหัวซิลิโคนมาดมใกล้ๆ กลับได้กลิ่นอับคล้ายผ้าชื้นที่ตากไม่แห้ง บางจุดตามซอกขนแปรงยังมีคราบขาวๆ เกาะเป็นหย่อม ทั้งที่ล้างน้ำทุกครั้งหลังใช้ ยิ่งใช้ต่อไปยิ่งรู้สึกว่าหนังศีรษะคันง่ายกว่าเดิม จนเริ่มสงสัยว่าตัวแปรงเองนี่แหละที่กลายเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคแทนที่จะช่วยทำความสะอาดหนังศีรษะ ก่อนจะโทษแปรงว่าไม่ดี ลองดูว่าพลาดขั้นตอนดูแลตรงไหนไปบ้าง

สรุปสั้น: แปรงสระผมมีกลิ่นอับและสะสมแบคทีเรียเพราะความชื้นจากน้ำและน้ำมันหนังศีรษะค้างอยู่ตามซอกขนแปรงหรือหัวซิลิโคนโดยไม่ได้ผึ่งให้แห้งสนิทก่อนเก็บ วิธีแก้คือล้างด้วยน้ำอุ่นผสมแชมพูหรือสบู่อ่อนๆ ใช้แปรงขนนุ่มขัดตามซอกเบาๆ แล้วผึ่งแห้งแบบคว่ำหัวลงในที่อากาศถ่ายเท ทำแบบนี้อย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งก็ช่วยตัดวงจรกลิ่นอับได้แล้ว

ทำไมแปรงสระผมถึงมีกลิ่นอับทั้งที่ล้างน้ำทุกครั้ง

การล้างน้ำเฉยๆ หลังใช้เสร็จ ล้างออกได้แค่ฟองแชมพูและเส้นผมที่หลุดติดผิวนอก แต่น้ำมันจากหนังศีรษะ เซลล์ผิวที่หลุดลอก และความชื้นมักแทรกตัวอยู่ลึกตามซอกขนแปรงหรือร่องหัวซิลิโคนที่มือเราล้างไม่ถึง พอแปรงยังเปียกอยู่แล้วถูกเก็บเข้าลิ้นชักหรือตะกร้าอาบน้ำทันที ความชื้นที่สะสมอยู่ข้างในจะกลายเป็นสภาพแวดล้อมที่เหมาะกับแบคทีเรียและเชื้อราเติบโต นี่คือที่มาของกลิ่นอับและคราบขาวๆ ที่เห็นตามซอกแปรง

ยิ่งแปรงที่ออกแบบมาให้มีปุ่มนวดหนังศีรษะเยอะ ยิ่งมีซอกให้ความชื้นซ่อนตัวได้มากกว่าแปรงทรงเรียบ หนังศีรษะที่สัมผัสกับแปรงสกปรกซ้ำๆ ทุกวันจึงมีโอกาสระคายเคือง คันง่ายกว่าปกติ หรือในคนที่หนังศีรษะมันอยู่แล้วอาจรู้สึกว่าผมมันเร็วขึ้นกว่าที่ควร เพราะแปรงกลายเป็นตัวพาเชื้อและน้ำมันเก่ากลับไปป้ายซ้ำบนหนังศีรษะทุกครั้งที่ใช้

วิธีล้างแปรงสระผมให้สะอาดถึงซอก ไม่ใช่แค่ผิวนอก

1. เริ่มจากสางเส้นผมที่พันอยู่ตามซี่หรือปุ่มนวดออกให้หมดก่อน ใช้ปลายหวีหรือไม้จิ้มฟันช่วยเขี่ยเส้นผมที่พันแน่นตามโคนปุ่มได้ จากนั้นแช่หัวแปรงในน้ำอุ่นผสมแชมพูหรือสบู่เหลวอ่อนๆ ทิ้งไว้สักพักให้คราบน้ำมันและสิ่งสกปรกนิ่มตัวลง แล้วใช้แปรงสีฟันเก่าหรือแปรงขนนุ่มขัดตามซอกปุ่มนวดและโคนขนแปรงเบาๆ จุดที่มักถูกมองข้ามคือรอยต่อระหว่างหัวซิลิโคนกับตัวด้ามจับ ซึ่งเป็นจุดที่ความชื้นสะสมได้มากที่สุด
2. ล้างด้วยน้ำสะอาดจนไม่มีฟองเหลือ แล้วสะบัดน้ำออกให้มากที่สุดก่อนผึ่งแห้ง ขั้นตอนผึ่งแห้งสำคัญไม่แพ้ตอนล้าง ควรคว่ำหัวแปรงลงหรือวางพิงในแนวเอียงให้น้ำไหลออกจากซอกได้เอง วางไว้ในที่อากาศถ่ายเทดี ไม่ใช่ในตู้หรือลิ้นชักปิดทึบ ถ้าเป็นไปได้ให้ผึ่งจนแห้งสนิทก่อนเก็บเข้าที่ เพราะความชื้นที่หลงเหลืออยู่แม้เพียงเล็กน้อยก็เพียงพอให้เชื้อราเริ่มเติบโตได้ในเวลาไม่กี่วัน

ควรทำความสะอาดแปรงสระผมบ่อยแค่ไหน

สำหรับคนที่สระผมทุกวัน แนะนำให้ล้างแบบลึกถึงซอกอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง ส่วนการสางเส้นผมออกและล้างน้ำเปล่าผิวๆ ทำได้ทุกครั้งหลังใช้เพื่อลดการสะสม ถ้าหนังศีรษะมันมากหรือใช้ผลิตภัณฑ์ใส่ผมที่ทิ้งคราบ อาจร่นระยะให้ถี่ขึ้นกว่าเดิมได้ การทำความสะอาดแบบนี้เป็นประจำช่วยให้แปรงสระผมทำหน้าที่นวดกระตุ้นหนังศีรษะได้เต็มที่ โดยไม่พาเชื้อหรือคราบน้ำมันเก่ากลับไปป้ายซ้ำ

ข้อควรระวังก่อนหยิบแปรงสระผมมาล้าง

ถ้าแปรงสระผมมีส่วนประกอบที่เป็นไม้หรือด้ามจับวัสดุธรรมชาติ ควรเลี่ยงการแช่น้ำนานเกินไป เพราะไม้ดูดความชื้นได้ง่ายกว่าซิลิโคน แช่นานไปอาจทำให้ไม้บวมหรือแตกร้าวตามรอยต่อ ให้เน้นเช็ดส่วนนั้นด้วยผ้าชุบน้ำหมาดแทนการแช่ตรงๆ ส่วนหัวซิลิโคนแม้จะทนน้ำได้ดี แต่ก็ควรเลี่ยงน้ำยาทำความสะอาดที่มีฤทธิ์กัดกร่อนแรง เพราะอาจทำให้ซิลิโคนแข็งกรอบและเสื่อมสภาพเร็วกว่าที่ควร การเลือกแปรงสระผมที่ถอดทำความสะอาดง่ายตั้งแต่แรก เช่นแบบที่ปุ่มนวดไม่ซับซ้อนจนเกินไป ก็ช่วยให้ดูแลรักษาในระยะยาวได้สะดวกกว่า

คำถามที่คนมักสงสัยเพิ่มเติม

• ใช้แอลกอฮอล์หรือน้ำยาฆ่าเชื้อล้างแปรงสระผมได้ไหม ไม่แนะนำให้ใช้แอลกอฮอล์เข้มข้นหรือน้ำยาฆ่าเชื้อแรงๆ โดยตรง เพราะอาจทำให้หัวซิลิโคนแข็งกรอบเร็วกว่าปกติ แค่ล้างด้วยแชมพูหรือสบู่อ่อนๆ แล้วผึ่งให้แห้งสนิทก็เพียงพอต่อการลดเชื้อสะสมแล้ว
• แปรงสระผมที่มีกลิ่นอับแล้ว ยังใช้ต่อได้ไหม ถ้ากลิ่นอับหายไปหลังล้างลึกและผึ่งแห้งสนิท ยังใช้ต่อได้ตามปกติ แต่ถ้าล้างแล้วกลิ่นยังติดอยู่หรือมีคราบราขึ้นชัดเจนตามซอก ควรพิจารณาเปลี่ยนแปรงใหม่ เพราะเชื้อราที่ฝังลึกมักล้างออกไม่หมด
• ตากแปรงสระผมกลางแดดช่วยฆ่าเชื้อได้จริงไหม แดดช่วยให้แห้งเร็วขึ้นและลดความชื้นที่เป็นต้นเหตุหลักของเชื้อราได้ในระดับหนึ่ง แต่ไม่ควรตากแดดจัดนานเกินไป เพราะความร้อนสะสมอาจทำให้ซิลิโคนหรือพลาสติกบางจุดเสียทรงได้