วิธีทำความสะอาดแปรงสระผมให้ถูกวิธี ป้องกันแบคทีเรียสะสมและกลิ่นอับหนังศีรษะ
สระผมเสร็จใหม่ๆ ผมหอมฟุ้งทั้งวัน แต่พอหยิบแปรงสระผมตัวเดิมมาใช้รอบถัดไป กลับได้กลิ่นเหม็นอับโชยออกมาจากซอกขนแปรงแทนที่จะเป็นกลิ่นแชมพู บางคนสังเกตเห็นคราบขาวๆ เกาะอยู่ที่โคนแปรง หรือรู้สึกคันหนังศีรษะมากขึ้นหลังสระผมทั้งที่เปลี่ยนแชมพูมาหลายยี่ห้อแล้วก็ยังไม่หาย
ปัญหานี้ไม่ได้มาจากแชมพูหรือน้ำยาที่ใช้ แต่มาจากตัวแปรงสระผมเองที่กลายเป็นแหล่งสะสมของเศษหนังศีรษะ น้ำมันตามธรรมชาติ และคราบแชมพูที่ตกค้างอยู่ในซอกแปรงสระทุกครั้งที่ใช้ เมื่อแปรงถูกวางทิ้งไว้ในที่ชื้นอย่างในห้องน้ำโดยไม่ได้ผึ่งให้แห้งสนิท ความชื้นที่สะสมอยู่นั้นก็กลายเป็นสภาพแวดล้อมที่เหมาะกับแบคทีเรียและเชื้อราเติบโต พอเอาแปรงตัวนี้ไปสางผมทุกวัน เชื้อเหล่านั้นก็มีโอกาสสัมผัสหนังศีรษะซ้ำไปซ้ำมาจนเกิดอาการคันหรือระคายเคืองสะสม
สรุปสั้น: การทำความสะอาดแปรงสระผมให้ปลอดภัยต้องเริ่มจากสางเส้นผมที่ค้างอยู่ออกให้หมดก่อน จากนั้นแช่แปรงในน้ำอุ่นผสมแชมพูอ่อนๆ หรือเบกกิ้งโซดาสักพัก แล้วใช้แปรงสีฟันเก่าถูทำความสะอาดซอกขนแปรงให้ทั่ว ล้างด้วยน้ำสะอาดและผึ่งให้แห้งสนิทโดยคว่ำขนแปรงลงก่อนนำกลับมาใช้ ควรทำเป็นประจำอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งเพื่อไม่ให้คราบสะสมหนาจนทำความสะอาดยาก
ทำไมแปรงสระผมถึงสะสมแบคทีเรียได้เร็วกว่าแปรงหวีผมทั่วไป
แปรงสระผมสำหรับหนังศีรษะส่วนใหญ่ออกแบบปลายให้นุ่มและมีจำนวนซี่ถี่กว่าหวีทั่วไป เพื่อให้นวดหนังศีรษะได้ทั่วถึงตอนฟอกแชมพู แต่ซอกเล็กๆ ระหว่างซี่แปรงเหล่านี้เองที่ดักเศษหนังศีรษะ ไขมัน และฟองแชมพูไว้ได้ง่ายกว่าหวีที่มีซี่ห่าง ยิ่งใช้ร่วมกับครีมนวดหรือทรีตเมนต์ระหว่างสระผม คราบที่เกาะอยู่ก็จะเหนียวข้นและล้างออกยากขึ้นเรื่อยๆ ถ้าไม่ได้ทำความสะอาดแปรงแยกต่างหากจากการล้างตอนอาบน้ำทั่วไป
อีกจุดที่หลายคนมองข้ามคือตำแหน่งที่วางแปรงหลังใช้งาน ห้องน้ำเป็นพื้นที่ที่มีความชื้นสูงอยู่แล้ว การวางแปรงสระผมแบบคว่ำหรือซ้อนทับกับของใช้อื่นโดยไม่ผึ่งลมให้ทั่ว ทำให้น้ำที่ค้างอยู่ในซอกแปรงระเหยออกได้ช้า และกลายเป็นจุดที่เชื้อราเติบโตได้ดีโดยที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่าในช่วงแรก
ขั้นตอนทำความสะอาดแปรงสระผมที่ควรทำประจำ
- สางเส้นผมที่ค้างออกก่อน ใช้ปลายหวีด้ามเล็กหรือแหนบดึงเส้นผมที่พันอยู่รอบโคนแปรงออกให้หมด เพราะเส้นผมที่ตกค้างจะดักน้ำและสิ่งสกปรกไว้เพิ่มทุกครั้งที่ใช้ ถ้าปล่อยไว้นานจะดึงออกยากกว่าทำตั้งแต่ยังเป็นก้อนเล็กๆ
- แช่ในน้ำอุ่นผสมน้ำยาทำความสะอาดอ่อนๆ อาจใช้แชมพูที่ใช้อยู่แล้วหยดลงไปเล็กน้อย หรือผสมเบกกิ้งโซดากับน้ำอุ่นก็ช่วยสลายคราบไขมันและฟองแชมพูที่เกาะแน่นได้ดี แช่ทิ้งไว้สักพักให้คราบที่แข็งตัวค่อยๆ อ่อนตัวลงก่อนจะขัดต่อ
- ขัดซอกขนแปรงด้วยแปรงสีฟันเก่า ช่วยเข้าถึงซอกแคบๆ ที่มือหรือผ้าธรรมดาเข้าไม่ถึง โดยเฉพาะโคนขนแปรงที่เป็นจุดสะสมคราบหนาที่สุด ควรขัดให้ทั่วทุกแถวไม่ใช่แค่บริเวณที่มองเห็นคราบชัด
- ล้างด้วยน้ำสะอาดจนหมดฟอง ถ้ายังมีคราบสบู่หลงเหลืออยู่ จะกลายเป็นตัวดักฝุ่นและความชื้นเพิ่มขึ้นอีกรอบ ควรล้างให้สะอาดจริงๆ ก่อนนำไปผึ่ง
- ผึ่งให้แห้งสนิทโดยคว่ำขนแปรงลง การคว่ำช่วยให้น้ำไหลออกจากซอกแปรงแทนที่จะขังอยู่ด้านใน วางในที่มีอากาศถ่ายเทแทนการเก็บไว้ในลิ้นชักปิดทึบทันทีหลังล้าง
สำหรับคนที่ใช้แปรงสระผมหนังศีรษะแบบซี่นุ่มเป็นประจำ การเลือกแปรงที่ตัวด้ามและฐานขนแปรงทำความสะอาดง่าย ไม่มีซอกลึกเกินไป ก็ช่วยลดความยุ่งยากตอนล้างได้มากกว่าแปรงที่มีโครงสร้างซับซ้อน ซึ่งเป็นจุดที่ควรพิจารณาตั้งแต่ตอนเลือกซื้อแปรงสระผมเช่นกัน
สิ่งที่ควรระวังเวลาทำความสะอาดแปรงสระผม
แปรงสระผมบางรุ่นมีด้ามจับที่เป็นไม้หรือวัสดุที่ไม่กันน้ำ การแช่ทั้งด้ามลงในน้ำนานเกินไปอาจทำให้วัสดุบวมหรือเสื่อมสภาพเร็วกว่าที่ควร ควรแช่เฉพาะส่วนแปรงและเช็ดด้ามให้แห้งทันทีหลังล้าง ไม่ปล่อยให้ชื้นค้างอยู่
ความถี่ในการทำความสะอาดก็มีผลต่อสุขภาพหนังศีรษะไม่น้อย ถ้าใช้แปรงสระผมทุกวันแต่ปล่อยให้ผ่านไปเป็นเดือนโดยไม่ได้ล้างเลย คราบที่สะสมจะแข็งตัวจนขัดออกยากและกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อถาวร การแบ่งเวลาทำความสะอาดแปรงควบคู่ไปกับวันซักผ้าหรือทำความสะอาดห้องน้ำประจำสัปดาห์ จะช่วยให้ไม่ลืมและไม่ปล่อยให้คราบสะสมหนาเกินไป
คำถามที่คนมักสงสัยเพิ่มเติม
ใช้แอลกอฮอล์เช็ดฆ่าเชื้อแปรงสระผมได้ไหม
ใช้ได้กับเฉพาะส่วน…แปรงหลังล้างและผึ่งแห้งแล้ว แต่ไม่ควรใช้แทนการล้างด้วยน้ำและน้ำยาทำความสะอาด เพราะแอลกอฮอล์ช่วยลดเชื้อผิวหน้าได้ แต่ไม่ได้ช่วยขจัดคราบไขมันหรือเศษหนังศีรษะที่สะสมอยู่ลึกในซอก….แปรง
ควรเปลี่ยนแปรงสระผมใหม่เมื่อไหร่
สังเกตจากสภาพ…แปรง ถ้าขนเริ่มแข็งกระด้าง หลุดร่วงง่าย หรือทำความสะอาดแล้วกลิ่นอับยังไม่หายไป นั่นเป็นสัญญาณว่าถึงเวลาเปลี่ยนแปรงใหม่ แทนที่จะฝืนใช้ต่อแล้วเสี่ยงให้หนังศีรษะระคายเคือง
แปรงสระผมกับหวีผมทำความสะอาดวิธีเดียวกันไหม
หลักการใกล้เคียงกันคือต้องสางเศษผมออก ล้างคราบ และผึ่งให้แห้ง แต่แปรงสระผมมักมีซอกขนถี่และสัมผัสความชื้นบ่อยกว่าหวีผมแห้งทั่วไป จึงควรทำความสะอาดถี่กว่าและใส่ใจเรื่องการผึ่งแห้งให้มากกว่าหวีที่ใช้ตอนผมแห้งเป็นหลัก
เลือกแปรงสระผมที่ออกแบบให้ทำความสะอาดง่ายและดูแลหนังศีรษะได้ในตัว







